Lễ hội năm nay được tổ chức quy mô cấp phường, diễn ra từ ngày 28-3 đến 3-4-2026 (tức từ ngày 10 đến 16 tháng 2 âm lịch) tại ba địa điểm tâm linh nổi tiếng: Đền Hạ, đền Ỷ La, (phường Minh Xuân); đền Thượng (phường Nông Tiến).

Lãnh đạo phường Minh Xuân thực hiện nghi lễ trước khi rước Long Ngai Thánh Mẫu đền Ỷ La. Ảnh: Phường Minh Xuân

Lễ hội có hai phần, phần lễ, nghi lễ rước Mẫu (rước kiệu) từ đền Ỷ La, đền Thượng về đền Hạ và lễ rước Mẫu hoàn cung từ đền Hạ về đền Ỷ La, đền Thượng; phần hội có nhiều hoạt động văn nghệ, thể thao, trò chơi dân gian. Tại lễ rước Mẫu, độc đáo có tục chui qua kiệu Mẫu của người dân, du khách với mong muốn được Mẫu ban sức khỏe, may mắn, hạnh phúc.

Rước sắc phong. Ảnh: Phường Minh Xuân

Lễ hội không chỉ là hoạt động văn hóa thường niên mà còn là dịp để khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa của các di tích quốc gia, di sản văn hoá phi vật thể quốc gia của tỉnh.

Đặc biệt, sự kiện gắn liền với Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt - Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại đã được UNESCO công nhận. Thông qua lễ hội, các giá trị truyền thống được khơi dậy, góp phần quảng bá hình ảnh văn hóa, du lịch tâm linh của địa phương đến với bạn bè gần xa.

Đông đảo bà con nhân dân cùng tham gia. Ảnh: Phường Minh Xuân

Lễ hội rước Mẫu ra đời và tồn tại từ lâu đời gắn liền với tín ngưỡng thờ Mẫu tại ba ngôi đền: đền Hạ, đền Thượng và đền Ỷ La. Từ năm 2007 đến nay, lễ hội rước Mẫu đền Hạ, đền Thượng, đền Mẫu Ỷ La được khôi phục vào dịp đầu xuân hằng năm, từ ngày 11 đến 16-2 Âm lịch.

Truyền thuyết dân gian kể lại rằng: Xưa có hai nàng công chúa con vua Hùng là Phương Dung (tức Quỳnh Hoa công chúa) và Ngọc Lân (tức Mai Hoa công chúa), một hôm theo xa giá đi xem xét địa phương, đỗ thuyền ở bờ sông Lô. Nửa đêm trời mưa to, gió lớn, hai công chúa đã bay về trời, nhân dân trong vùng lấy làm linh dị bèn lập đền thờ, đền Hạ thờ công chúa Phương Dung (người chị), đền Thượng thờ công chúa Ngọc Lân (người em).

Đền Ỷ La được lập do có sự thay đổi về vị trí thờ của người chị. Hằng năm, họ gặp nhau 2 lần vào trung tuần tháng 2 và tháng 7 (âm lịch). Khi rước bài vị của Mẫu từ đền Thượng và đền Ỷ La về đền Hạ là biểu hiện sự gặp gỡ đoàn tụ, sum họp gia đình của 2 chị em Ngọc Lân và Phương Dung công chúa (Thánh Mẫu) được thờ ở trong 3 ngôi đền.

Theo https://congluan.vn/